Nhận diện và phản bác quan điểm cho rằng: Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội là ảo tưởng

Đặt vấn đề

Trong những thập niên cuối thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI, các thế lực thù địch cùng các đối tượng cơ hội chính trị gia tăng các hoạt động chống phá cách mạng nước ta bằng nhiều hình thức và thủ đoạn tinh vi. Chúng thành lập các hội, nhóm có hoạt động phức tạp về chính trị như “Đảng Xã hội”, “Đảng Dân chủ Xã hội”, “Câu lạc bộ Nhà báo Tự do”, “Câu lạc bộ Học tập và Làm theo Lời Hồ Chí Minh”, “Văn đoàn Độc lập Việt Nam”, “Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam” và “Diễn đàn Xã hội Dân sự”. Sự nguy hiểm của các đối tượng này nằm ở chỗ chúng mang nặng tư tưởng cơ hội chủ nghĩa, từng tham gia hoạt động trong hệ thống chính trị, thậm chí một số ít có công lao nhưng vì hoang mang, dao động, thay đổi chính kiến hoặc thỏa hiệp vô nguyên tắc, đã phản bội mục tiêu, lý tưởng của Đảng, đi ngược lại lợi ích của quốc gia, dân tộc. Các đối tượng chính trị phản động bao gồm những văn nghệ sĩ, trí thức của chế độ cũ và một số phần tử xuất hiện trong giai đoạn đầu của công cuộc đổi mới. Đây là những cá nhân nguy hiểm, có ảnh hưởng lớn, được các thế lực thù địch nước ngoài hậu thuẫn nhằm tạo dựng “ngọn cờ” để công khai hóa, hợp pháp hóa các tổ chức chính trị đối lập. Đặc biệt, thời gian gần đây xuất hiện một số đối tượng mới là trí thức, văn nghệ sĩ, cán bộ, đảng viên bất mãn, suy thoái, biến chất về tư tưởng chính trị. Họ có xu hướng chống đối cực đoan, quyết liệt và thậm chí được các thế lực thù địch đào tạo, huấn luyện nhằm tập hợp lực lượng đối lập. Để thực hiện âm mưu chống phá, các thế lực thù địch cùng những phần tử cơ hội chính trị tập trung tấn công trên nhiều phương diện. Chúng xuyên tạc, bôi nhọ, hạ bệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh – nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hoạt động của Đảng. Đồng thời, chúng ra sức phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị không ngừng tấn công vào nền tảng tư tưởng, đặc biệt là chủ nghĩa Mác - Lênin, với âm mưu xóa bỏ hoàn toàn hệ tư tưởng này trên phạm vi toàn cầu. Chúng cố tình xuyên tạc, cho rằng chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ là sản phẩm của thế kỷ XIX, nay đã lỗi thời, lạc hậu khi đặt vào bối cảnh thế kỷ XXI. Đồng thời, chúng còn đưa ra lập luận rằng đây là hệ tư tưởng có nguồn gốc từ phương Tây, mang tính ngoại lai, không phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Trong số những luận điệu chống phá, một trong những chiêu trò nguy hiểm nhất là “Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là ảo tưởng” - một trong những nội dung mà các đối tượng cơ hội chính trị tập trung tuyên truyền là phủ nhận và xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, nhằm làm suy yếu nền tảng tư tưởng của Đảng. Chúng cố tình đưa ra những luận điệu sai lệch, cho rằng chủ nghĩa Mác - Lênin đã lỗi thời, không còn phù hợp với bối cảnh hiện nay, hoặc là hệ tư tưởng ngoại lai, không thích hợp với Việt Nam. Thông qua đó, chúng âm mưu xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng toàn thể nhân dân ta đã kiên định lựa chọn. Bài viết này nhằm làm rõ tính tất yếu, khách quan và phù hợp của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; đồng thời nhận diện và phản bác các luận điểm sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị về chủ nghĩa xã hội và vai trò lãnh đạo của Đảng ta.

1. Nhận diện các luận điệu cho rằng Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội là ảo tưởng

Luận điệu cho rằng “Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội là ảo tưởng” xuất phát từ các thế lực thù địch, phản động và một số phần tử cơ hội chính trị trong và ngoài nước. Đây là một trong những luận điệu xuyên tạc tinh vi, mang tính chất phủ định toàn diện nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam và con đường phát triển mà Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng toàn Đảng, toàn dân ta đã lựa chọn.

Trong tác phẩm Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: “Xã hội xã hội chủ nghĩa mà Nhân dân Việt Nam đang phấn đấu xây dựng là một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do Nhân dân làm chủ, có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp đỡ nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, do Đảng Cộng sản lãnh đạo, có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới.”^[1] Quá trình xây dựng xã hội mới đó là một sự nghiệp lâu dài, khó khăn, phức tạp, nhưng chúng ta đã đạt được những kết quả to lớn, đặc biệt trong gần 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện đất nước.

Trong thời gian qua, một số thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị đã đưa ra nhiều luận điệu sai trái nhằm phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Các quan điểm này thường tập trung vào những nội dung sau:

Cho rằng lựa chọn chủ nghĩa xã hội là sai lầm lịch sử, là “ảo tưởng”: Các thế lực thù địch thường viện dẫn sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu để kết luận rằng mô hình chủ nghĩa xã hội là “lỗi thời, không tưởng và không thể tồn tại”. Trên một số diễn đàn mạng và các trang blog phản động như “Việt Tân”, “Dân Làm Báo”, “Boxit”, chúng viết: “chủ nghĩa xã hội chỉ là một mô hình thất bại, kéo lùi tiến bộ nhân loại”; “Việt Nam đang mộng mị trong một giấc mơ không có thực”; “chủ nghĩa xã hội là thứ lý tưởng viển vông của thế kỷ XIX, không phù hợp với thời đại toàn cầu hóa hiện nay”. Chúng lập luận rằng, nếu chủ nghĩa xã hội đã thất bại ở các quốc gia có nền tảng phát triển hơn thì Việt Nam – một nước nông nghiệp lạc hậu, lại càng không thể thành công. Chúng ví von chủ nghĩa xã hội là “thiên đường bánh vẽ”, không có thực trong đời sống xã hội.

Phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam: Một số luận điệu cho rằng, Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ có vai trò trong cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc, còn trong thời kỳ phát triển kinh tế - xã hội thì không đủ năng lực lãnh đạo. Chúng cho rằng, những thành tựu đạt được trong công cuộc đổi mới là do các nước tư bản đầu tư vào, chứ không phải do năng lực lãnh đạo của Đảng. Các đối tượng chống phá thường rêu rao rằng Đảng Cộng sản chỉ có “vai trò lịch sử” trong giai đoạn kháng chiến, nhưng không phù hợp với điều hành phát triển kinh tế - xã hội trong cơ chế thị trường. Họ cổ súy tư tưởng “đa nguyên chính trị”, “đa đảng đối lập” với luận điểm rằng: “Chỉ có thể phát triển nếu thay đổi thể chế chính trị”, “mô hình một đảng là độc tài, không có cạnh tranh, dẫn đến trì trệ và lạm quyền”.

Trên trang mạng của tổ chức khủng bố Việt tân, có bài viết khẳng định: “Những thành tựu kinh tế của Việt Nam chỉ là hệ quả tất yếu của mở cửa thị trường và đầu tư nước ngoài, chứ không phải thành quả lãnh đạo của Đảng”. Những luận điệu này rất nguy hiểm vì phủ nhận cả vai trò định hướng, tổ chức thực hiện và bảo đảm ổn định chính trị – xã hội – yếu tố then chốt giúp Việt Nam duy trì tăng trưởng trong nhiều biến động toàn cầu.

Lợi dụng những khó khăn, hạn chế để xuyên tạc: Các thế lực thù địch thường lợi dụng những khó khăn, hạn chế trong quá trình phát triển của đất nước như tham nhũng, khoảng cách giàu nghèo, tệ nạn xã hội… để quy kết rằng đó là hậu quả tất yếu của việc đi theo con đường chủ nghĩa xã hội. Chúng cố tình phóng đại các vấn đề này nhằm làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường chủ nghĩa xã hội. Các đối tượng phản động thường xuyên lợi dụng các vụ việc như tham nhũng, khoảng cách giàu nghèo, sự cố trong quản lý kinh tế hoặc các vấn đề xã hội để cho rằng đó là minh chứng cho sự “bế tắc” của mô hình chủ nghĩa xã hội.

Chẳng hạn, sau khi vụ việc xảy ra tại Tập đoàn FLC hay Vạn Thịnh Phát bị khởi tố, nhiều trang phản động đã viết: “Chế độ chủ nghĩa xã hội tạo ra tầng lớp đặc quyền tham nhũng”, “Người dân chỉ còn biết chịu đựng trong sự bất công do hệ thống chính trị tạo ra”. Những phát ngôn này có mục đích khoét sâu vào tâm lý bất mãn, gây hoang mang dư luận.

Tuy nhiên, chúng cố tình bỏ qua thực tế rằng chính Đảng Cộng sản Việt Nam đã kiên quyết xử lý sai phạm và xây dựng thể chế phòng chống tham nhũng mạnh mẽ, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Đánh đồng chủ nghĩa xã hội với chủ nghĩa xã hội không tưởng: Một số quan điểm sai trái cho rằng, chủ nghĩa xã hội chỉ là một lý tưởng không tưởng, không thể thực hiện được trong thực tế. Chúng không phân biệt giữa chủ nghĩa xã hội không tưởng và chủ nghĩa xã hội khoa học, từ đó phủ nhận tính hiện thực và khả thi của con đường chủ nghĩa xã hội mà Việt Nam đang theo đuổi. ​

Một luận điệu phổ biến khác là việc cố tình đồng nhất chủ nghĩa xã hội khoa học với các tư tưởng xã hội không tưởng thời kỳ tiền tư bản. Từ đó, chúng kết luận rằng Việt Nam đang đi theo một con đường viển vông.

Chẳng hạn, trên một số diễn đàn như “RFA”, “BBC Tiếng Việt”, các bài viết đăng tải nhận định: “Mô hình xã hội công bằng, dân chủ, văn minh là điều không tưởng, không thể đạt được trong thực tế Việt Nam”. Một số cá nhân chống đối còn gọi chủ nghĩa xã hội là “kịch bản nhân đạo hóa độc tài”.

Tuy nhiên, đây là sự xuyên tạc bản chất khoa học, cách mạng và thực tiễn của chủ nghĩa Mác - Lênin. Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam không phải là sao chép mô hình nước ngoài mà là quá trình phát triển mang tính đặc thù – kết hợp giữa lý luận khoa học và thực tiễn lịch sử, văn hóa Việt Nam.

2. Phản bác các luận điệu sai trái cho rằng Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội là ảo tưởng

Luận điệu cho rằng lựa chọn con đường chủ nghĩa xã hội là “ảo tưởng”, “sai lầm lịch sử” là sự xuyên tạc trắng trợn bản chất cách mạng và thực tiễn phát triển của Việt Nam. Trên thực tế, đây là con đường do chính nhân dân Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng, lựa chọn từ thực tiễn lịch sử dân tộc. Sự lựa chọn này không chỉ xuất phát từ yêu cầu giải phóng dân tộc mà còn là khát vọng xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh – nơi con người được sống trong hòa bình, có việc làm, học tập, chăm sóc y tế và phát triển toàn diện.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản”. Đường lối ấy đã được kiểm chứng bằng thắng lợi của cách mạng Tháng Tám 1945, chiến thắng kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, thống nhất đất nước năm 1975, cũng như những thành tựu toàn diện của công cuộc Đổi mới từ năm 1986 đến nay.

Bất chấp bối cảnh thế giới biến động và sự sụp đổ của mô hình CNXH ở một số quốc gia Đông Âu, Việt Nam vẫn kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, nhưng với sự điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn của đất nước. Đó là lý do tại sao Việt Nam đã chuyển sang mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa – một hình thức tổ chức kinh tế chưa có tiền lệ, mang tính đặc thù, vừa phát triển kinh tế vừa đảm bảo tiến bộ và công bằng xã hội.

Trong bài viết năm 2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp tục khẳng định: “Chủ nghĩa xã hội là khát vọng của nhân dân ta, là con đường tất yếu phù hợp với quy luật phát triển của lịch sử Việt Nam”. Thực tiễn 40 năm Đổi mới đã chứng minh con đường này không phải là lý tưởng xa vời mà đang mang lại những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Điều này đã bác bỏ hoàn toàn lập luận cho rằng chủ nghĩa xã hội là “thiên đường bánh vẽ”. Ngược lại, nó là một định hướng hiện thực, linh hoạt và đang tiếp tục hoàn thiện thông qua mô hình “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” – đặc thù sáng tạo của Việt Nam được cộng đồng quốc tế quan tâm nghiên cứu, đánh giá cao.

Đối với vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, luận điệu cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ có vai trò trong thời chiến, không phù hợp trong thời bình là sự phủ nhận mang tính xuyên tạc và phản động đối với vai trò lãnh đạo lịch sử của Đảng. Thực tiễn hơn 90 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam đã chứng minh rằng mọi thắng lợi vẻ vang của dân tộc – từ giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước đến công cuộc Đổi mới – đều gắn liền với vai trò lãnh đạo của Đảng. Chính Đảng đã đề xướng, lãnh đạo và tổ chức thực hiện công cuộc Đổi mới năm 1986 – bước ngoặt lịch sử đưa Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng, từng bước ổn định kinh tế, hội nhập quốc tế sâu rộng và nâng cao đời sống nhân dân. Nhờ đường lối đúng đắn của Đảng, Việt Nam hiện là thành viên của 15 hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP, giúp mở rộng không gian phát triển và tạo động lực cho cải cách thể chế, phát triển thị trường. Đặc biệt, trong giai đoạn dịch COVID-19 bùng phát toàn cầu, Việt Nam là một trong số ít quốc gia kiểm soát dịch hiệu quả nhờ sự lãnh đạo tập trung, thống nhất, đồng bộ của Đảng và Nhà nước – được Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá cao. Những thành quả đó không thể do “tư bản nước ngoài” tạo ra, như một số luận điệu xuyên tạc, mà là kết quả tổng hòa từ sự lãnh đạo nhất quán, sự ủng hộ của nhân dân, cùng hệ thống chính trị kiên định vì lợi ích dân tộc và phát triển bền vững.

Một số thế lực thù địch đã lợi dụng những khó khăn trong quá trình phát triển như tham nhũng, bất bình đẳng thu nhập, các vụ sai phạm trong quản lý đất đai hay doanh nghiệp nhà nước… để quy kết rằng đó là hệ quả tất yếu của mô hình chủ nghĩa xã hội. Đây là sự suy diễn phiến diện và cố tình làm sai lệch bản chất. Cần khẳng định rằng, khó khăn, hạn chế là điều tất yếu trong bất kỳ mô hình phát triển nào, nhất là ở những quốc gia đang chuyển đổi như Việt Nam.

Điều đáng nói là Việt Nam không né tránh mà kiên quyết nhìn thẳng sự thật, hành động mạnh mẽ và toàn diện để khắc phục, xử lý. Từ năm 2021 đến nay, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã xử lý hơn 2.200 vụ việc, hàng trăm cán bộ, trong đó có nhiều người giữ chức vụ cao, bị đưa ra xét xử công khai – thể hiện quyết tâm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Các cải cách mạnh mẽ về thể chế, như Luật Đất đai sửa đổi 2024, Luật Đấu thầu… tiếp tục khắc phục những lỗ hổng pháp lý, tăng cường kiểm tra, giám sát. Vì vậy, không thể lấy các sai phạm cá biệt để phủ nhận cả mô hình phát triển mà Việt Nam đang xây dựng – mô hình đã mang lại ổn định chính trị, giảm nghèo mạnh mẽ và phát triển toàn diện trong nhiều thập kỷ.

Một trong những thủ đoạn nguy hiểm khác là cố tình đánh đồng chủ nghĩa xã hội mà Việt Nam đang xây dựng với chủ nghĩa xã hội không tưởng – qua đó gieo rắc hoài nghi về tính khả thi của con đường này. Tuy nhiên, cần khẳng định rằng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam không phải là lý tưởng suông hay sản phẩm tưởng tượng của quá khứ, mà là kết quả kết tinh từ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn đấu tranh cách mạng của nhân dân ta. Đó là mô hình mang tính mở, có khả năng tự điều chỉnh và thích ứng với sự thay đổi của thời đại. Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là một xã hội do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp. Mô hình này không phủ nhận thị trường mà sử dụng kinh tế thị trường như một công cụ để đạt mục tiêu phát triển con người, nâng cao phúc lợi xã hội và thu hẹp khoảng cách giàu nghèo..

Kết luận

Nhận diện rõ và kiên quyết phản bác các luận điệu sai trái, xuyên tạc cho rằng con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là “ảo tưởng” là nhiệm vụ cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc trong giai đoạn hiện nay. Những luận điệu ấy không chỉ phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và nền tảng tư tưởng chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mà còn nhằm mục đích làm suy giảm niềm tin của nhân dân, gây rối loạn nhận thức xã hội, từ đó tạo tiền đề cho các hoạt động chống phá lâu dài. Tuy nhiên, thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam và thành tựu phát triển 40 năm đổi mới đã bác bỏ hoàn toàn mọi sự xuyên tạc đó. Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là sự lựa chọn đúng đắn của lịch sử, là kết tinh của lý luận khoa học, kinh nghiệm thực tiễn và khát vọng của nhân dân. Đây không phải là con đường viển vông, mà là hiện thực đang được xây dựng kiên trì, từng bước vững chắc, với mục tiêu cao cả là phát triển đất nước vì con người, vì hạnh phúc của nhân dân, vì một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Trước những thách thức mới, càng cần khẳng định bản lĩnh chính trị, sự tỉnh táo và kiên định con đường đã chọn. Đồng thời, phải nâng cao năng lực phản bác các quan điểm sai trái, củng cố niềm tin xã hội, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội – con đường duy nhất đúng đắn để đưa Việt Nam phát triển nhanh và bền vững trong thế kỷ XXI.

Tài liệu tham khảo

1. Nguyễn Phú Trọng (2021). Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Tạp chí Cộng sản.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.

^[1] Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, NXBCTQGST, Hà Nội, 2022, tr 24, 31