Ngôn ngữ nghệ thuật đại chúng trong định hướng tư tưởng

1. Sức mạnh của nghệ thuật đại chúng

1.1. Nghệ thuật đại chúng - sự đổi mới phương thức định hướng tư tưởng

Trong bối cảnh truyền thông số, nghệ thuật đại chúng không chỉ thực hiện chức năng giải trí, mà đang trở thành phương tiện chuyển tải thông điệp tư tưởng và điều tiết dư luận xã hội một cách tự nhiên, hiệu quả. Nhờ khả năng tương tác linh hoạt và tác động trực tiếp vào đời sống cảm xúc, nghệ thuật đại chúng có thể "mềm hóa" các nguyên lý chính trị vốn mang tính lý luận khô khan thành trải nghiệm văn hóa sống động trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ truyền thông số và mạng xã hội đã làm thay đổi căn bản phương thức tiếp nhận thông tin của người dân, nhất là thế hệ trẻ. Trong bối cảnh đó, các chương trình nghệ thuật chính luận gặp nhiều thách thức trong việc thu hút sự quan tâm của công chúng. Việc sử dụng ngôn ngữ nghệ thuật đại chúng đương đại vào các chương trình chính luận không chỉ giải quyết bài toán thu hút giới trẻ mà còn đáp ứng đòi hỏi cấp thiết về đổi mới tư duy sáng tạo trong công tác tư tưởng hiện đại.

1.2. Định hướng của Đảng về phát huy "Sức mạnh mềm văn hóa"

Chiến lược phát triển văn hóa của Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn đặt con người ở vị trí trung tâm, vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển.

Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI (Nghị quyết số 33-NQ/TW) về "Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước" nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người. Kết luận số 76-KL/TW của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định yêu cầu gắn kết phát triển văn hóa với xây dựng con người, phát huy vai trò của văn học - nghệ thuật trong việc nuôi dưỡng tâm hồn và tình cảm cộng đồng. Từ đây, việc khơi dậy lòng yêu nước, tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm công dân thông qua các hoạt động nghệ thuật đại chúng chính là giải pháp củng cố "quyền lực mềm văn hóa", đóng góp trực tiếp vào nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

1.3. Từ phương châm "Lấy cái đẹp dẹp cái xấu" đến sự ra đời của các "Concert Quốc gia"

Trong công tác tuyên giáo và tư tưởng, phương châm "lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy cái tích cực đẩy lùi cái tiêu cực" giữ vai trò định hướng chiến lược chỉ đạo.

Chương trình nghệ thuật chính luận như "Tổ quốc trong tim" được tổ chức tại Hà Nội năm 2025 và tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026) cho hiệu quả của nghệ thuật đại chúng, từ sức mạnh quy tụ hàng vạn khán giả đến bồi đắp tinh thần dân tộc và củng cố sự đồng thuận, đoàn kết xã hội.

Từ “Tổ quốc trong tim" năm 2025 khơi nguồn cảm hứng

Đêm nghệ thuật chính luận "Tổ quốc trong tim" diễn ra vào ngày 10/8/2025 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) do Báo Nhân Dân phối hợp với Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội tổ chức là cột mốc mở đầu quan trọng cho chuỗi sự kiện hướng tới Kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Được đông đảo công chúng và giới trẻ gọi tên "Concert Quốc gia", chương trình đã thu hút hơn 50.000 khán giả tham dự trực tiếp tại sân vận động cùng hàng triệu lượt theo dõi qua các nền tảng truyền thông số.

Thành công của sự kiện tại Hà Nội ghi dấu ấn từ tư duy truyền thông và cách thức tiếp cận công chúng đầy tính sáng tạo. Từ thiết kế vé mời đến thông tin chương trình, dàn dựng sân khấu cho thấy sự sáng tạo trong kết hợp hài hòa giữa bản sắc và hiện đại, phản ánh dòng chảy văn hóa xã hội sâu sắc.

Cùng với đó, âm nhạc trong chương trình được thổi hồn, tiếp biến, sáng tạo một cách tinh tế. Những giai điệu cách mạng đi cùng năm tháng như "Đoàn vệ quốc quân", "Làng tôi", "Đường lên phía trước",... được phối lại theo các phong cách hiện đại như Pop, Rock và EDM. Sự kết hợp giữa các nghệ sĩ tên tuổi và dàn nghệ sĩ trẻ đại diện cho âm nhạc đương đại đã xóa bỏ khoảng cách thế hệ, biến những bản hùng ca lịch sử trở nên đặc biệt gần gũi với công chúng trẻ mà không làm mất đi tính trang nghiêm, hào hùng vốn có.

Điểm nhấn cảm xúc của đêm nhạc còn đến từ sự xuất hiện của 68 chiến sĩ Sĩ quan Lục quân 1 diễu hành giữa lòng khán giả cùng sự tôn vinh các vận động viên tiêu biểu làm rạng danh thể thao Việt Nam trên trường quốc tế. Sự kiện đã trở thành chủ đề thảo luận dẫn đầu trên mạng xã hội trong hai tuần liên tiếp, ghi nhận 18.000 video liên quan trên nền tảng TikTok và đạt hơn 500 triệu lượt xem dưới hashtag #Toquoctrongtim. Đây chính là nền tảng thực tiễn vững chắc cho việc kiến tạo một thương hiệu văn hóa chính luận giàu bản sắc và sức lan tỏa.

Đến "Tổ quốc trong tim" năm 2026 khẳng định thương hiệu văn hóa và sức mạnh gắn kết cộng đồng

Tiếp nối làn sóng tự hào đó, ngày 23/8/2026, Báo Nhân Dân phối hợp cùng UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật chính luận "Tổ quốc trong tim" mùa Thứ hai tại Khu đô thị Vạn Phúc City. Sự kiện tiếp tục khẳng định sức hút mạnh mẽ khi thu hút từ 40.000 đến 70.000 khán giả tham dự trực tiếp và tạo nên những khoảnh khắc lay động lòng người.

Chương trình tại TP. Hồ Chí Minh ghi dấu bước tiến mới về quy mô kỹ thuật, công nghệ trình diễn và chiều sâu văn hóa. Không gian nghệ thuật tạo ấn tượng mạnh từ sân khấu với hệ thống hơn 400 đèn chiếu sáng hiện đại biến chuyển nhịp nhàng theo từng nhịp điệu âm nhạc, đưa khán giả đi qua hành trình nghệ thuật 3 chương chặt chẽ: "Non sông một dải" tái hiện chặng đường đấu tranh giải phóng dân tộc; "Sắc đỏ tự hào" lấy hình ảnh Quốc kỳ làm điểm tựa cảm xúc tôn vinh sự hy sinh của các thế hệ đi trước; và "Tổ quốc trong tim" khắc họa nhịp sống đương đại trẻ trung, kết tinh sắc màu văn hóa ba miền. Đặc biệt, việc mở rộng không gian trải nghiệm ra Phố đi bộ Nguyễn Huệ với mô hình "Fandom Yêu Nước" đã đưa tinh thần sự kiện lan tỏa vào đời sống đô thị.

Khoảnh khắc các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đội ngũ nghệ sĩ và hàng vạn người dân cùng đứng dưới mưa, nghiêm trang đặt tay lên ngực trái hát vang ca khúc "Tiến quân ca" trong Lễ Thượng cờ do Đội Tiêu binh Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Quân khu 7 thực hiện đã tô điểm cho bản lĩnh và lòng yêu nước của nhân dân.

3. Giá trị của nghệ thuật đại chúng trong định hướng tư tưởng

Trải nghiệm cảm xúc tương tác

Thực tiễn từ "concert Quốc gia" là minh chứng thuyết phục cho sự chuyển mình về tư duy truyền thông chính luận trong kỷ nguyên số. Định hướng dư luận xã hội hiện đại không thể dựa vào mô thức áp đặt một chiều hay những mệnh lệnh mang tính hành chính. Công chúng ngày nay, đặc biệt là thế hệ trẻ, có xu hướng tự giác tiếp nhận các giá trị tư tưởng khi chúng được chuyển hóa qua trải nghiệm cảm xúc cá nhân và sự tự nguyện.

Việc chuyển hóa các chủ đề lịch sử, chính trị,... thành một sự kiện nghệ thuật đại chúng mang tính lễ hội, một không gian giao tiếp văn hóa bình đẳng và đầy cảm hứng được tạo dựng. Hiện tượng "fandom yêu nước" hay hành vi tự giác đeo thẻ mang biểu tượng dân tộc cho thấy: khi truyền tải bằng ngôn ngữ nghệ thuật phù hợp, lòng yêu nước sẽ trở thành nhu cầu tự thân. Hình ảnh hàng vạn khán giả khoác lên mình sắc đỏ sao vàng, hoà giọng trong những bản hùng ca cách mạng và chủ động chia sẻ khoảnh khắc ấy lên không gian mạng là minh chứng rõ nhất cho bước chuyển căn bản: công chúng là chủ thể tích cực lan tỏa tinh thần dân tộc.

Sự lan tỏa mạnh mẽ của các hình ảnh rực rỡ sắc đỏ Quốc kỳ và những giai điệu hào hùng đã tạo ra một không gian văn hóa lành mạnh, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, của thế hệ trẻ vào đường lối phát triển của đất nước. Khán giả hòa mình vào không khí tự hào của chương trình, hình thành một "màng lọc tư tưởng" tự nhiên, giúp họ tăng cường khả năng nhận diện, miễn dịch đối với các thông tin xấu độc.

Nâng cao đời sống văn hóa tinh thần hướng tới sự phát triển toàn diện

Nghệ thuật đại chúng khi được định hướng đúng đắn sẽ phục vụ hiệu quả cho mục tiêu là xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện.

Thông qua trải nghiệm nghệ thuật đỉnh cao cho đại bộ phận nhân dân, thế hệ trẻ với mục tiêu nhân văn, bình đẳng trong thụ hưởng giá trị nghệ thuật, chương trình góp phần bồi đắp tri thức lịch sử, giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn và nâng cao thị hiếu thẩm mỹ cho công chúng. Những cảm xúc chân thành, sự xúc động trước lịch sử đấu tranh của cha anh và ý thức tự hào dân tộc chính là nền tảng để hoàn thiện nhân cách, lối sống tốt đẹp cho mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đồng thời, việc tổ chức thành công các sự kiện văn hóa quy mô lớn còn chứng minh năng lực quản trị văn hóa đô thị, nâng cao uy tín của các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, góp phần phát triển ngành công nghiệp văn hóa và khẳng định quyền lực mềm của quốc gia.

Để các chương trình nghệ thuật đại chúng tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân trong định hướng tư tưởng, dư luận xã hội và trở thành thương hiệu văn hóa bền vững, cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp mang tính chiến lược. Từ hoàn thiện cơ chế hợp tác liên ngành giữa cơ quan báo chí chủ lực của Đảng, chính quyền các địa phương và các đơn vị sáng tạo nghệ thuật, công nghệ tư nhân; không ngừng sáng tạo nghệ thuật và ứng dụng công nghệ trình diễn hiện đại; đến xây dựng phát triển chuỗi chương trình thành thương hiệu sản phẩm văn hóa quốc gia... được đặc biệt chú trọng vì sự nghiệp văn hóa đậm bản sắc và hiện đại.

4. Kết luận

Từ chương trình nghệ thuật "Tổ quốc trong tim" tại Hà Nội (2025) và TP. Hồ Chí Minh (2026) đã khẳng định tính đúng đắn của việc đổi mới phương thức định hướng dư luận xã hội thông qua ngôn ngữ nghệ thuật đại chúng. Sự kết hợp giữa tư tưởng chính trị đúng đắn, giá trị văn hóa truyền thống và hình thức thể hiện hiện đại đã tạo nên một sản phẩm văn hóa có sức lan tỏa sâu rộng, lay động lòng người và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Định hướng tư tưởng, cũng như dư luận xã hội bằng nghệ thuật đại chúng không chỉ giải quyết các yêu cầu tuyên truyền trước mắt, mà cốt lõi là hướng tới sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam, bồi đắp tâm hồn, nâng cao nhận thức thẩm mỹ và khơi dậy khát vọng cống hiến cho đất nước. Bằng việc kiên trì thực hiện phương châm "lấy cái đẹp dẹp cái xấu", tôn trọng giá trị nhân văn và không ngừng sáng tạo, chuỗi chương trình nghệ thuật chính luận sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là một thương hiệu văn hóa quốc gia, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng và lan tỏa sức mạnh mềm Việt Nam trong thời đại mới.

Tài liệu tham khảo

1. Quán triệt phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, “lấy cái tích cực đẩy lùi cái tiêu cực” trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch - Tạp chí Khoa học chính trị, https://khoahocchinhtri.vn/quan-triet-phuong-cham-lay-cai-dep-dep-cai-xau-lay-cai-tich-cuc-day-lui-cai-tieu-cuc-trong-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-dau-tranh-phan-bac-cac-quan-diem/
2. Bảo vệ nền tảng tư tưởng chính là bảo vệ sự sống còn của Đảng và tương lai đất nước, https://daibieunhandan.vn/bao-ve-nen-tang-tu-tuong-chinh-la-bao-ve-su-song-con-cua-dang-va-tuong-lai-dat-nuoc-10401128.html
3. Phát huy trách nhiệm tự giác nêu gương của đảng viên trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của đảng, http://khoahocchinhtri.hcma.vn/Content/phat-huy-trach-nhiem-tu-giac-neu-guong-cua-dang-vien-trong-dau-tranh-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-171610
4. “Tổ Quốc Trong Tim” 2026 lan tỏa tình yêu nước, hướng tới thương hiệu văn hóa quốc gia, https://baodautu.vn/to-quoc-trong-tim-2026-lan-toa-tinh-yeu-nuoc-huong-toi-thuong-hieu-van-hoa-quoc-gia-d675517.html
5. Concert Tổ quốc trong tim: Từ sân khấu đến triệu trái tim, https://www.sggp.org.vn/concert-to-quoc-trong-tim-tu-san-khau-den-trieu-trai-tim-post868373.html